ၿဗိတိသွ်ေခတ္ (၄)

ဤတြင္ ခြဲေရး၊ တြဲေရး ျပႆနာ၌ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္မ်ား သေဘာကြဲလြဲေလသည္။ အခ်ိဳ႕က အိႏၵိယလက္ေအာက္ခံအျဖစ္ ေနရသည္ထက္ သီးျခားလြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံအျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တသီးတသန္႔ ျဖစ္ေစလိုသျဖင့္ ခြဲေရးကို သေဘာက်ေလသည္။ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ား စီးပြားေရး၊ အလုပ္သမားအေရး၊ ၀န္ထမ္းအေရးမ်ားတြင္ အခြင့္အေရး ပိုမိုခံစားရသည္ကိုလည္း ထိုသူမ်ားက မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္၍ ခြဲေရးကိုသာ ေႂကြးေၾကာ္ၾကေလသည္။ တစ္ဖက္တြင္လည္း ကၽြန္ျဖစ္သူခ်င္း ဘ၀တူေသာ အိႏၵိယႏုိင္ငံႏွင့္တြဲ၍ အေရးဆိုေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ တိုးတက္ေသာ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ရရွိသမွ် အခြင့္အေရးကို ေနာက္က်န္မေနဘဲ ရရွိႏိုင္မည္ဟု ယူဆ၍ လြတ္လပ္ေရးမရမီ ယာယီတြဲလိုၾကေပသည္။ ဤနည္းျဖင့္ ခြဲေရးတြဲေရး ျငင္းခုံမႈမ်ား တစ္ျပည္လံုး ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားေလသည္။ အခ်ိဳ႕လည္း မိမိၾကည္ညိဳရာ ေခါင္းေဆာင္၏ ၀ါဒကို လိုက္ၾကေလသည္။ ဆရာေတာ္ ဦး၀ိစာရႏွင့္ ဦးဥတၱမတို႔သည္လည္း အမ်ိဳးသားႏိုးၾကားေရး တရားမ်ားကို ေဟာေျပာ၍ အႀကိမ္ႀကိမ္ ဖမ္းဆီးျခင္း ခံခဲ့ၾကရေလသည္။

၁၂၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ဘိလပ္၌ မ်က္ႏွာစံုညီ စားပြဲ၀ိုင္းအစည္းအေ၀းသို႔ ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္မ်ားအျဖစ္ ဦးဘေဖ၊ ဦးေမာင္ေမာင္အုန္းခုိင္၊ ဦးေအာင္သင္း၊ မစၥတာဒီဂလန္ဗီးလ္တို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကေလသည္။ ထိုစည္းေ၀းပြဲတြင္ ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္တို႔မွာ အိႏၵိယကုိယ္စားလွယ္ တစ္စိတ္တစ္ေဒသအျဖစ္ တက္ေရာက္ရ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အဖြဲ႔ငယ္ဖြဲ႔ေပးၿပီး ထိုအဖြဲ႔က ခြဲေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ အစီရင္ခံစာ တင္ရေလသည္။ ၁၂၉၃ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ သီးျခားမ်က္ႏွာစံုညီ အစည္းအေ၀း က်င္းပျပန္ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဦးဘေဖ၊ ဦးေမာင္ေမာင္အုန္းခုိင္၊ ဦးဘစီ၊ ဦးသိမ္းေမာင္၊ အမ္ေအေမာင္ႀကီး၊ ဦးခ်င္လိႈင္၊ ဦးစု၊ သာယာ၀တီ ဦးပု၊ သီေပါေစာ္ဘြား၊ ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြား စေသာပုဂၢိဳလ္ ၂၄ ဦးတို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ေလသည္။ ထိုအစည္းအေ၀းမွ ခြဲေရးတြဲေရးကို ႏုိင္ငံသားတို႔ မဲေပးဆံုးျဖတ္ရန္ သေဘာတူညီခဲ့ေလသည္။

ထိုအေတာအတြင္း ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားမွာ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းကို ရင္ဆိုင္ရ႐ံုသာမက မ်ိဳးခ်စ္၀ံသာႏုမ်ားမွာ မင္းတိုင္း လူခြန္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဖိႏွိပ္ျခင္းခံရေလသည္။ မ်ိဳးခ်စ္ျမန္မာမ်ားကလည္း လူခြန္ေတာ္မွာ မတရားေကာက္ခံေသာ အခြန္ျဖစ္၍ စီးပြားၾကပ္တည္းေနပါလ်က္ အတင္းအက်ပ္ ႏွိပ္စက္ညႇင္းပန္းကာ အိမ္ရာပစၥည္းသိမ္းယူ၍ ေကာက္ခံေနျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အခြန္ေတာ္မေပးေရး၊ အစိုးရႏွင့္ မဆက္ဆံေရး၊ ဘူး အသင္းမ်ားဖြဲ႔ကာ ဆႏၵျပဖီဆန္ လာၾကေလသည္။ အစိုးရကလည္း လူမ်ိဳးျခားတပ္မ်ားျဖင့္ ဖမ္းဆီးညႇဥ္းဆဲျခင္း၊ အိုးအိမ္ပစၥည္းသိမ္းယူျခင္း၊ မေတာ္မတရားျပဳျခင္း စသည္ျဖင့္ တံု႔ျပန္ေလသည္။ ၁၂၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ဘုရင္ခံ ဆာခ်ားအင္းနစ္ ခြင့္ယူ၍ ျပန္ေသာအခါ ျမန္မာအမ်ိဳးသား ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးအးာ ေခတၱဘုရင္ခံ ခန္႔အပ္ေလသည္။ အဂၤလိပ္တို႔က ယၾတာျပဳသည္ဟူ၍လည္း အခ်ိဳ႕က ယူဆေလသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ဆရာစံ ေခါင္းေဆာင္ေသာ သာယာ၀တီနယ္မွ မ်ိဳးခ်စ္မ်ားမွာ အက်ပ္အတည္းကို မခံႏိုင္ဘဲ ရရာလက္နက္ျဖင့္ အတိအလင္း ပုန္ကန္ၾကရာ ခံစားမႈတူညီေသာ နယ္မ်ားစြာတြင္လည္း ႀကိဳတင္ခ်ိန္းဆို စီစဥ္မႈမရွိဘဲ အံုႂကြေတာ္လွန္ၾကေလေတာ့သည္။ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အားစမ္းၾကေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အဂၤလိပ္အစိုးရက ေခါင္းျဖတ္၍ သတ္ျခင္းမ်ိဳးျဖင့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ စစ္တပ္မ်ား ထိုးျဖည့္ႏွိမ္နင္းသျဖင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဆရာစံလည္း အဖမ္းခံရ၍ ႀကိဳးေပးျခင္း ခံရေလသည္။ ႏွစ္အေတာ္ၾကာလွ်င္ အံုႂကြသူမ်ားလည္း လက္နက္ကိုင္တုိက္နည္းကို ရပ္နားလိုက္ၾကရျပန္ေလသည္။