Showing posts with label ဗဟုသုတ-Knowledge. Show all posts
Showing posts with label ဗဟုသုတ-Knowledge. Show all posts

Thursday, January 22, 2015

အာဆီယံထဲက ျမန္မာ


ကိန္းဂဏန္းအခ်က္အလက္ေတြက ေျပာျပတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေၾကာင္းကို ျမန္မာ့ေသြးမိတ္ေဆြေတြအတြက္ ျပန္လည္ေ၀မွ်ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အခ်က္အလက္ေတြက လက္ခံဖို႔ ခက္ခဲေကာင္း ခက္ခဲႏုိင္ေပမယ့္လည္း လံုးလံုးႀကီး လြဲသြားတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္က ျမင္မိပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အနည္းဆံုးေတာ့ ဗဟုသုတအျဖစ္ ေလ့လာထားသင့္တယ္လို႔ ထင္ျမင္မိေၾကာင္းပါ။ ကိန္းဂဏန္းေတြက ခုႏွစ္သကၠရာဇ္ တစ္ခုတည္းကဟာေတြ မဟုတ္တာကိုေတာ့ နားလည္ေပးေစလိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အနီးစပ္ဆံုး ေနာက္ဆံုး ၃ ႏွစ္အတြင္းက အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ေရးဆြဲထားတဲ့ ပံုေလးေတြကိုပဲ ေရြးတင္ေပးထားတာပါ။ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြအေၾကာင္း ေလ့လာရင္းနဲ႔ ကုိယ့္ျမန္မာအေၾကာင္းလည္း သိႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္မိေၾကာင္းပါ။















Tuesday, April 15, 2014

Greatest Speech Ever Made Charlie Chaplin



I’m sorry but I don’t want to be an Emperor – that’s not my business – I don’t want to rule or conquer anyone. I should like to help everyone if possible, Jew, gentile, black man, white. We all want to help one another, human beings are like that.
We all want to live by each other’s happiness, not by each other’s misery. We don’t want to hate and despise one another. In this world there is room for everyone and the earth is rich and can provide for everyone.
The way of life can be free and beautiful.
But we have lost the way.
Greed has poisoned men’s souls – has barricaded the world with hate; has goose-stepped us into misery and bloodshed.
We have developed speed but we have shut ourselves in: machinery that gives abundance has left us in want. Our knowledge has made us cynical, our cleverness hard and unkind. We think too much and feel too little: More than machinery we need humanity; More than cleverness we need kindness and gentleness. Without these qualities, life will be violent and all will be lost.
The aeroplane and the radio have brought us closer together. The very nature of these inventions cries out for the goodness in men, cries out for universal brotherhood for the unity of us all. Even now my voice is reaching millions throughout the world, millions of despairing men, women and little children, victims of a system that makes men torture and imprison innocent people. To those who can hear me I say “Do not despair”.
The misery that is now upon us is but the passing of greed, the bitterness of men who fear the way of human progress: the hate of men will pass and dictators die and the power they took from the people, will return to the people and so long as men die [now] liberty will never perish…
Soldiers – don’t give yourselves to brutes, men who despise you and enslave you – who regiment your lives, tell you what to do, what to think and what to feel, who drill you, diet you, treat you as cattle, as cannon fodder.
Don’t give yourselves to these unnatural men, machine men, with machine minds and machine hearts. You are not machines. You are not cattle. You are men. You have the love of humanity in your hearts. You don’t hate – only the unloved hate. Only the unloved and the unnatural. Soldiers – don’t fight for slavery, fight for liberty.
In the seventeenth chapter of Saint Luke it is written ” the kingdom of God is within man ” – not one man, nor a group of men – but in all men – in you, the people.
You the people have the power, the power to create machines, the power to create happiness. You the people have the power to make life free and beautiful, to make this life a wonderful adventure. Then in the name of democracy let’s use that power – let us all unite. Let us fight for a new world, a decent world that will give men a chance to work, that will give you the future and old age and security. By the promise of these things, brutes have risen to power, but they lie. They do not fulfil their promise, they never will. Dictators free themselves but they enslave the people. Now let us fight to fulfil that promise. Let us fight to free the world, to do away with national barriers, do away with greed, with hate and intolerance. Let us fight for a world of reason, a world where science and progress will lead to all men’s happiness.
Soldiers – in the name of democracy, let us all unite!

Saturday, March 08, 2014

How to become the President of the United States


ကုိယ့္စာနဲ႔ကုိယ္ ေခါင္းလွည့္မရ၊ ကုိယ္လွည့္မရမို႔ စာမေရးျဖစ္တာ အေတာ္ၾကာပါၿပီ။ ျမန္မာသတင္း စာမ်က္နွာေတြ၊ လူမႈကြန္ရက္သတင္းေတြ ဖတ္ျဖစ္ရင္လည္း ေျပာစရာ၊ ေရးစရာ၊ စိတ္တိုစရာ၊ စိတ္ညစ္စရာေတြ ျမင္ရၾကားရမွာ သိေနတာမို႔ မဖတ္ျဖစ္ေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ပါတယ္။ ဒီေန႔ေတာ့ ေက်ာင္းပိတ္ရက္လည္းျဖစ္၊ မလုပ္မျဖစ္လုပ္ရမယ့္ ေက်ာင္းစာအခ်ိဳ႕လည္း အတန္အသင့္ ၿပီးစီးသြားတာမို႔ သတင္းေလးေတြ ဖတ္ဦးမွပါေလလို႔ စိတ္ကူး၀င္ၿပီး နာမည္ႀကီး လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာအခ်ိဳ႕ကုိ ဖတ္မိပါတယ္။ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ၿပီး အေမြျဖတ္ထားခဲ့တာ ရက္သတၱပတ္ ႏွစ္ပတ္ေလာက္ ၾကာခဲ့ၿပီးကာမွ သံေယာဇဥ္မျပတ္ႏုိင္ဘဲ ၀င္ဖတ္၀င္ၾကည့္မိတဲ့ ကုိယ့္ဘာသာကုိယ္ပဲ အျပစ္တင္မိတယ္။ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး ထံုးစံအတုိင္း တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ ငါ့စကားႏြားရ၊ ခါးေအာက္ပိုင္းထိုးကြက္ေတြနဲ႔ အျပစ္တင္ရ၊ ေ၀ဖန္ရ၊ ကန္႔ကြက္ရရင္ၿပီးေရာ ေရးထား၊ ေ၀ဖန္ထားတာ ေတြကို အားပါးတရ ဖတ္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ စိတ္ခ်မ္းသာေက်နပ္မႈ ရသလားေတာ့ ေမးမေနပါနဲ႔ဗ်ာ။ ကုိယ့္ကြန္ပ်ဴတာကို ကုိ္ယ့္ဘာသာကိုယ္ ကိုင္ေပါက္ခ်င္စိတ္ ေပါက္သြားမိတယ္။ အစိုးရကို ေထာက္ခံတဲ့သူေတြေရာ၊ အတိုက္အခံေတြေရာ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ အသံုးမက်တဲ့ မ်က္ကန္းေထာက္ခံသူေတြ၊ မ်က္စိမွိတ္အားေပးသူေတြ ရွိေနတာဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြရဲ႕ အားနည္းခ်က္၊ လုိအပ္ခ်က္ေတြကို ျပသေနတာလို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။

အစိုးရ သို႔မဟုတ္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီကို ေထာက္ခံသူ၊ ေလာ္ဘီလုပ္သူက သူ႔ခံယူခ်က္အရ၊ သူ႔ယံုၾကည္ခ်က္အရ၊ သူ႔တာ၀န္အရ အျခားအတိုက္အခံေတြအေၾကာင္း မေကာင္းေျပာတာ၊ အတုိက္အခံ ဘာလုပ္လုပ္ အပုပ္ခ်တာ၊ ေ၀ဖန္တာကို မႀကိဳက္ေပမယ့္ နားလည္ႏုိင္တယ္။ ထို႔အတူပဲ အတိုက္အခံ သို႔မဟုတ္ ေဒၚစုပါတီကို ေလာ္ဘီလုပ္သူေတြကလည္း အစိုးရရဲ႕ ေပ်ာ့ကြက္၊ အားနည္းခ်က္ကို အသံုးခ်ၿပီး အ႐ႈိက္ထိုးတာ၊ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီအေပၚ အပုပ္ခ်မႈ၊ ေ၀ဖန္မႈ၊ ကဲ့ရဲ႕မႈလုပ္တာေတြကိုလည္း မႀကိဳက္ေပမယ့္ နားလည္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၀င္ဖတ္ၾကသူေတြ၊ ၀င္မန္႔ၾကသူေတြဟာ ကုိ္ယ့္ပညာ၊ ကုိယ့္စဥ္းစားဉာဏ္၊ ကုိယ့္အေတြ႕အႀကံဳ၊ ကုိယ့္အသိဉာဏ္ေတြကို အနည္းငယ္ေလးပဲျဖစ္ျဖစ္ အသံုးမခ်ဘဲ ေစာေစာကေျပာတဲ့ ဘက္ႏွစ္ဘက္လံုးက ေလာ္ဘီေတြ ေရးသမွ်၊ တင္သမွ်၊ ေျပာသမွ်ကို လက္ခံယံုၾကည္ၿပီး စိတ္ခံစားမႈေတြျဖစ္၊ ေပါက္ကြဲသံစဥ္ေတြထြက္ၿပီး ကြန္းမန္႔ေတြမွာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးႀကီး ၀င္ေရး၊ ၀င္ဆဲ၊ ၀င္ႏႊာ၊ ၀င္ႏွက္ လုပ္ေနၾကတာကို ျမင္ရေတာ့ စိတ္မခ်မ္းသာပါဘူး။ ဒါကလည္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေျပာင္းလဲသြားႏုိင္တဲ့ အေျခအေနတစ္ရပ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။

စကားေတြပလႅင္ခံေနတဲ့အတြက္ လိုရင္းကို မေရာက္ေတာ့ပါ။ ဒီေန႔ ဖတ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့အထဲက ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ စိတ္၀င္စားစရာ၊ စိတ္ညစ္စရာအေကာင္းဆံုး သတင္းတစ္ခုကေတာ့ အေမရိကန္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ အၿပိဳင္အဆုိင္ ေ၀ဖန္ၾက၊ ေထာက္ျပၾက၊ ေဆာ္ၾက၊ ႏွက္ၾက ျဖစ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာပါပဲ။ မသိတဲ့ လူေတြအတြက္ ဟိုလိုလို ဒီလုိလို ျဖစ္သြားေစႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ထူးဆန္းအံ့ၾသမိတာ တစ္ခုကေတာ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ကာလၾကာရွည္ ေနထိုင္ခဲ့ၿပီး သူတို႔ကုိယ္တုိင္ မဲေပးခဲ့ၾကဖူးတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဖြား အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားအခ်ိဳ႕ကပါ အေမရိကန္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ကို ဇေ၀ဇ၀ါ နေ၀တိမ္ေတာင္ျဖစ္ၿပီး မေျပာသင့္၊ မေရးသင့္တာေတြ ၀င္ေရး၊ ၀င္ေျပာၾကတာကို ျမင္ရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အကုန္လံုးကို သိမ္းႀကံဳးၿပီး ကၽြန္ေတာ္မရမ္းလိုပါဘူး။ အခ်ိဳ႕ကလို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာခဲ့ပါတယ္ေနာ္။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ ေနာက္ထပ္ သင္ခန္းစာ တစ္ခုပါပဲ။ အေမရိကန္မွာေနတယ္၊ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား ခံယူထားတယ္၊ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ၀င္ၿပီးေတာ့ မဲေပးဖူးတယ္၊ ဆို႐ံုမွ်နဲ႔ အဲဒီစနစ္အေၾကာင္းကို သိတာမဟုတ္ဘူး၊ သူလိုကုိယ္လို မဲထည့္ဆိုလို႔သာ ထည့္လုိက္ရတာ၊ မဲေပးတဲ့စနစ္က ဘာလဲ၊ ကိုယ္ေပးတဲ့ မဲဟာ ဘယ္အတြက္လဲ ဆိုတာကို ေရေရရာရာ မသိႏုိင္ဘူး၊ ေလ့လာပါမွ၊ စိတ္၀င္စားပါမွ သိႏုိင္တယ္ ဆိုတာမ်ိဳးပါ။ အေမရိကန္မွာ ေရာက္ေနတဲ့လူေတြ၊ ႏုိင္ငံျခားကို ေရာက္ေနတဲ့လူေတြ၊ ႏုိင္ငံျခားျပန္ ဆိုတဲ့လူေတြကို အထင္ႀကီးတတ္တဲ့၊ အားလံုးသိတယ္လို႔ ထင္တတ္ၾကတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္မိတ္ေဆြ အခ်ိဳ႕ကို ကၽြန္ေတာ္နမူနာ ျပစရာ ေနာက္တစ္ခုရတယ္လို႔ မွတ္ယူပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ေလ့လာမိသမွ်ေလးေတြကို ျပန္လည္ေ၀မွ်လိုက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေျပာရင္ ကၽြန္ေတာ့္အာေဘာ္ပဲ ျဖစ္ေနမွာစိုးလို႔ မူရင္းအတုိင္းပဲ ဖတ္႐ႈ သံုးသပ္ဆင္ျခင္ႏုိင္ေအာင္ ဖတ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ လင့္ခ္ေတြ၊ ဓာတ္ပံုေတြကိုပဲ ျပန္လည္ေ၀မွ်လိုက္ပါတယ္။ ေယာင္ေယာင္၀ါး၀ါး ျဖစ္ေနတဲ့ နီးစပ္ရာ မိတ္ေဆြမ်ား ရွိခဲ့လွ်င္ သူတို႔ကို အမွန္အတုိင္းသိေအာင္ လက္ဆင့္ကမ္းလုိက္ၾကပါဦးခင္ဗ်ာ။


ေသေသခ်ာခ်ာ သြားဖတ္ႏုိင္တဲ့ လင့္ခ္ေတြကိုလည္း ေ၀မွ်လုိက္ပါတယ္။

၁။ http://kids.usa.gov/president/index.shtml

၂။ http://2012election.procon.org/view.resource.php?resourceID=004333

၃။ http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_presidential_election

၄။ http://www.enchantedlearning.com/vote/presidential_elections.shtml

အခုေလာေလာဆယ္ စာအုပ္ေတြၾကားမွာ ေခါင္းနစ္ေနရတဲ့အတြက္ ဘေလာ့ဂ္မွာ ပို႔စ္ေတြ မတင္ႏုိင္တာကို နားလည္ေပးၾကပါ။ မၾကာမတင္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ကာလ ေရာက္ေတာ့မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီအခ်ိန္က်မွ အတိုးခ်ၿပီး တ၀ႀကီး ဖတ္ၾကအားေပးၾကပါလို႔ ေတာင္းပန္လုိက္ပါတယ္။
အမွတ္တရ
ကိုဉာဏ္ (ပန္းေလာင္ေျမ)
၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၈ ရက္၊ စေနေန႔။
မြန္းလြဲ ၁၂ နာရီ ၅၈ မိနစ္တြင္ၿပီး၏။

Monday, August 26, 2013

မဂၤလသုတ္ ပါဠိေတာ္ နိဒါန္း (BLESSINGS Introduction)


ဧ၀ံ ေမ သုတံ။
ဧကံ သမယံ ဘဂ၀ါ သာ၀တၳိယံ ၀ိဟရတိ ေဇတ၀ေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။

အထေခါ အညတရာ ေဒ၀တာ အဘိကၠႏၲာယ ရတၱိယာ အဘိကၠႏၲ၀ဏၰာ ေက၀လကပၸံ ေဇတ၀နံ ၾသဘာေသတြာ ေယန ဘဂ၀ါ ေတႏုပသကၤမိ။

ဥပသကၤမိတြာ ဘဂ၀ႏၲံ အဘိ၀ါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ၊ ဧကမႏၲံ ဌိတာ ေခါ သာ ေဒ၀တာ ဘဂ၀ႏၲံ ဂါထာယ အဇၥၽဘာသိ။

ဗဟူ ေဒ၀ါ မႏုႆာ စ၊ မဂၤလာနိ အစိႏၲယံု။
အာကခၤမာနာ ေသာတၳာနံ ျဗဴဟိ မဂၤလမုတၱမံ။

ျမန္မာျပန္အက်ဥ္း
အရွင္ျမတ္ဘုရား တပည့္ေတာ္ အာနႏၵာသည္ ျမတ္စြာဘုရား မိန္႔ၾကားေတာ္မူေသာ မဂၤလသုတ္ ေဒသနာေတာ္ကို ယခု ေလွ်ာက္ထားမည့္အတုိင္း နာၾကား မွတ္သားခဲ့ရပါသည္ ဘုရား။

အခါတစ္ပါး၌ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သာ၀တၳိၿမိဳ႕၏အနီး အနာထပိဏ္သူေဌး လွဴဒါန္းေသာ ေဇတ၀န္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၌ သီတင္းသံုးေတာ္မူပါသည္ဘုရား။

ထုိအခါ မထင္ရွားေသာ နတ္သားတစ္ေယာက္သည္ သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္တြင္ ျမတ္စြာဘုရားထံေမွာက္သို႔ လာေရာက္၍ သင့္ေလ်ာ္ရာေနရာ၌ ရပ္ၿပီးလွ်င္ လက္အုပ္ခ်ီမိုး ရွိခိုးလ်က္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဂါထာျဖင့္ ေလွ်ာက္ထားပါသည္ဘုရား။

ေလွ်ာက္ထားပံုမွာ - အရွင္ျမတ္ဘုရား၊ မ်ားစြာေသာ လူ နတ္ ျဗဟၼာတို႔သည္ ခ်မ္းသာကို အလိုရွိၾကသျဖင့္ ႀကီးပြာခ်မ္းသာေၾကာင္း မဂၤလာဆိုသည္ကို အမ်ိဳးမ်ိဳး အဖံုဖံု ႀကံစည္ေတြးဆခဲ့ၾကပါသည္။ တစ္ဆယ့္ႏွစ္ႏွစ္ ၾကာေအာင္ ထိုသို႔ ႀကံစည္ ေတြးဆခဲ့ၾကေသာ္လည္း မဂၤလာအစစ္အမွန္ကို ဧကန္ဧက မသိခဲ့ၾကပါဘုရား။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားသည္ သတၱ၀ါအမ်ား ခ်မ္းသာပြားဖို႔ ႀကီးပြားခ်မ္းသာေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာ မဂၤလာတရားကို ေဟာၾကားခ်ီးျမႇင့္ေတာ္မူပါဘုရား။

BLESSINGS
Introduction
Thus have I heard: once the Buddha was dwelling at the monastery of Anathapindika in the Jeta Grove near Savatthi. Then, in the midnight a certain deity, illuminating the whole Jeta Grove with his surpassing splendour, came to the Buddha and, making salutations, stood on one side and addressed the Buddha in (the following) verse:
Venerable Sir, Many deities and men, wishing well-being, have pondered over those things that constitute highest blessings. Would your Venerable be kind enough to explain what blessing is.

Sunday, March 17, 2013

မွ်စ္ခ်ဥ္တည္နည္း


မွ်စ္ခ်ဥ္တည္နည္းကား -
မွ်စ္ခ်ိဳးစလတ္လတ္ကို ပါးပါးလႊာ၊ မိုးရည္ တံစက္ရည္ မ၀င္ရေအာင္ အိုးသန္႔သန္႔ႏွင့္ ေရစိမ္၊ ႏွစ္ရက္တစ္ခါလဲ၊ ေျခာက္ရက္ေစ့၍ အစပ္၊ အခါးရည္စင္လွ်င္ မွ်စ္ခြက္တစ္ဆယ္လွ်င္ ဆန္လတ္ ဆန္ကြဲ တစ္ျပည္တြင္ ဆားငန္ငန္ျဖဴး၍ နယ္သားရေအာင္နယ္၊ အိုးသန္႔သန္႔မွာ ၾကပ္ၾကပ္သိပ္၊ ဖက္ပိတ္၊ ကုပ္ၾကပ္ၾကပ္ႏွိပ္၊ အေပၚကို ဆားရည္တင္၊ တစ္ႏွစ္၊ ႏွစ္ႏွစ္ခံ၏။ အရသာေကာင္း၏။ ေနာင္သံုးလိုေသာအခါ ငါးပိေကာင္၊ ငါး၊ အမဲ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္ စသည္ႏွင့္ခ်က္၍ လိုရာသံုးေလ။
မွ်စ္ခ်ဥ္တည္နည္း ၿပီး၏။

[ေရွးျမန္မာ စားေတာ္ကဲ၊ စားေတာ္ဆက္၊ စားဖိုသည္ တို႔၏ ျမန္မာစားေတာ္ခ်က္က်မ္းမွ ျပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ျပပါသည္။]

Saturday, March 16, 2013

ျမန္မာမႈဆုိင္ရာ ေ၀ါဟာရမ်ား (၅)


ခစား
v. wait upon; attend on.

ခယ
v. behave respectfully.

ခေမာက္
n. bamboo hat (with a broad brim)

ခမည္းေပး
v. give a small token gift to a child as a sort of charm for his well-being.

ခ႐ုသင္း
n. conch shell; leucoderma.

ခေလာက္
n. wooden or bamboo bell hung from the neck of an animal such as a cow, buffalo, elephant, etc.

ခ၀ါခ်
v. launder; wash and get up clothes.

ခါးေတာင္းက်ိဳက္
v. gird one's loins.

ခါးထစ္ခြင္ခ်ီ
v. carry a child astride one's hip.

ခါးပန္းႀကိဳး
n. girdle used by Buddhist monks.

ခါးပံုစ
n. protruding flap formed in tying 'longyi' (man's nether garment) round the waist.

ခဲဖိုး
n. money customarily given to local young men for a feast on the occasion of marriage.

ခဲဖြယ္ေဘာဇဥ္
n. food offered to monks

ခဲအို
brother-in-law (husband of a woman's elder sister or elder brother of one's husband)

ေခါစာ
n. spirit food (offered in 'Khaw' basket to place to evil spirits).

ေခါစာေကၽြး
v. make offering of spirit food.

ခံေတာင္း
n. wide-mouthed, shallow basket used by hawkers to carry their wares.

ေခါက္တံု႔ခ်ည္
v. tie into a bow or slip-knot.

ခင္ပြန္းႀကီး
n. person who should not be wronged, according to tradition there are ten.

ခင္ႀကီး
n. monk

ေခါင္းခု
n. head pad, used for carrying things on the head; wase.

[ေက်ာ္စိုးမိုးစာတည္းအဖြဲ႕၊ ျမန္မာမႈဆိုင္ရာေ၀ါဟာရမ်ား]

Wednesday, March 13, 2013

ျမန္မာမႈဆုိင္ရာ ေ၀ါဟာရမ်ား (၄)


ၾကက္ေတာင္စည္း
n. locks of hair gathered a top in a tuft and tied with a strand of pink wool or a ribbon.

ၾကင္ေဖာ္၊ ၾကင္ဖက္
n. spouse

ေၾကာင္းလမ္း
v. request formally for marriage (by the elders on behalf of the prospective bride groom)

ၾကန္အဂၤါ
n. Significant, prominent sign or mark (of body, earth etc)

ကြပ္ပ်စ္
n. kind of low wooden or bamboo bedstead.

ကြမ္း
n. betel vine

ကြမ္းရြက္
n. betel leaf.

ကြမ္းစား
v. chew a quid of betel

ကြမ္းေတာင္
n. ornamental utensil for carrying box.

ကြမ္းေတာင္ကိုင္
n. girl carrying the betel offertory in a novitation processions

ကြမ္းယာ
n. quid of betel

ကြမ္းအစ္
n. betel box

ကၽြတ္တမ္း၀င္
v. be emancipated from samsara

ေႂကြအန္
n. game played with cowries.

[ေက်ာ္စိုးမိုး စာတည္းအဖြဲ႕၊ ျမန္မာမႈဆုိင္ရာ ေ၀ါဟာရမ်ား]

Friday, March 08, 2013

ပဲပင္ေပါက္ပ်ိဳးနည္း


ပဲပင္ေပါက္ ပ်ိဳးနည္းကား -
ပဲတစ္ျပည္ကို အိုးတြင္ထည့္၊ ညဦးကေရစိမ္၍ မိုးေသာက္လွ်င္ ေတာင္းမွာသြန္၊ အေပၚကို ပု၀ါေရဆြတ္၍အုပ္၊ ညတိုင္လွ်င္ ရြက္အိုးေလးလံုးမွာ အမွ်စီထည့္၊ အိုး၀ကို ပု၀ါေရဆြတ္၍စည္း၊ တစ္ေန႔လွ်င္ ပု၀ါေပၚက ေရသံုးႀကိမ္သြန္၊ အိုးကိုေမွာက္၍ထား၊ သံုးရက္ ေလးရက္ ရွိလွ်င္ ပဲပင္အခန္႔သင့္သည္ကို ၾကည့္၍ အခန္႔သင့္လွ်င္ေဖာ္။

တစ္နည္းကား -
သဲျဖဴကို ေအာက္က တစ္ထြာခန္႔ခံၿပီးလွ်င္ သဲတြင္ ပဲကို အင္တန္ျဖဴး၊ ပဲကို သဲအင္တန္အုပ္၊ သဲေပၚတြင္ ပဲကို အင္တန္ျဖဴးျပန္၊ ထိုကဲ့သို႔ ပဲတစ္ထပ္ သဲတစ္ထပ္ျဖဴး၍ ေရတို႔ကို တစ္ေန႔သံုးႀကိမ္ ေလးႀကိမ္ျဖန္း၊ သံုးရက္ ေလးရက္ရွိလွ်င္ ပဲအခန္႔သင့္သည္ မသင့္သည္ကို ၾကည့္၍ အခန္႔သင့္လွ်င္ေဖာ္၊ ေရစင္စင္ေဆး၍ အရည္စစ္ေအာင္ ေနမွာျပက္ကာလွမ္း၊ အခြံစင္ေအာင္ျပဳ၍ ေရေႏြးက်ိဳက္က်ိဳက္ဆူတြင္မွာ နႏြင္းကို ၀ါေအာင္ခတ္၍ ပဲပင္ႏြမ္း႐ံုေဖ်ာ၊ ၿပီးလွ်င္ ေအးေအာင္ထား၊ ေအးလွ်င္ ဆားငန္ငန္ႏွင့္ ပဲကို မက်ိဳးမပဲ့ရေအာင္ ႏွံ႔ေအာင္နယ္၍ အိုးသန္႔သန္႔မွာ ၾကပ္ၾကပ္သိပ္၊ ဖက္ပိတ္၊ ကုပ္ၾကပ္ၾကပ္ႏွိပ္၊ အေပၚကို ဆားရည္တင္ ခုနစ္လ ရွစ္လခံ၏၊ လိုေသာအခါ အထက္ကနည္းတူ သံုးေလ၊ အဆင္းလွ၏၊ အနံ႔အရသာ ေကာင္း၏။

ပဲပင္ေပါက္ခ်ဥ္ မင္းသံုးရ တည္နည္းၿပီး၏။

မွတ္ခ်က္
အင္တန္ - သင့္တင့္မွ်တစြာ

Tuesday, March 05, 2013

ငါးခ်ဥ္သိပ္နည္း


ငါးခ်ဥ္ေကာင္းလုပ္နည္းကား-
ငါးႀကီးျဖစ္လွ်င္ ႏုပ္ႏုပ္စဥ္း၊ ေရစင္ေအာင္ေဆး၊ ငါးကေလးျဖစ္လွ်င္ ေခ်းကိုစင္စင္ထုတ္၊ ေရစင္ေအာင္ေဆး၊ အရည္စစ္ေအာင္ထား၍ ဆားႏွင့္ၾကပ္ၾကပ္နယ္ၿပီးလွ်င္ ငါးခြက္တစ္ဆယ္လွ်င္ ဆန္သံုးခြက္ ထမင္းမာမာခ်က္၊ ေအးလွ်င္ ဆားငန္ငန္ေဖ်ာ္၍ နယ္သားရေအာင္ ၾကပ္ၾကပ္စိစိနယ္၊ အိုးမွာ ၾကပ္ၾကပ္သိပ္၊ ဖက္ပိတ္၊ ကုပ္ႏွိပ္၊ အေပၚကို ဆားရည္တင္ တစ္ႏွစ္ခံ၏၊ အဆင္းလွ၏၊ အနံ႔အရသာေကာင္း၏။
ငါးခ်ဥ္ေကာင္းသိပ္နည္းၿပီး၏။

[ေရွးျမန္မာ စားေတာ္ကဲ၊ စားေတာ္ဆက္၊ စားဖိုသည္တို႔၏ ျမန္မာစားေတာ္ခ်က္က်မ္း စာအုပ္မွ ျပန္လည္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။]

Monday, March 04, 2013

ဘယ္သူလဲ၊ ဘာလဲ၊ ဘယ္တုန္းကလဲ၊ ဘယ္မွာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္လဲ၊ ဘယ္လိုလဲ (၄)


ျမန္မာတို႔ အေရးတယူ ဖတ္႐ႈေနရသည့္ ေလာကနီတိက်မ္းကို ဘယ္သူေရးသားခဲ့သလဲ။
ပင္းယေခတ္၊ စတုရဂၤဗလအမတ္ႀကီး ျဖစ္ပါသည္။

စတုဓမၼသာရပ်ိဳ႕ ေခၚ ကိုးခန္းပ်ိဳ႕ကို ဘယ္သူ ေရးဖြဲ႕ခဲ့သလဲ။
ရွင္မဟာရ႒သာရ

ေ၀ႆႏၲရာဇာတ္ေတာ္ႀကီးကို ဘယ္သူေရးခဲ့သလဲ။
မင္းဘူးဆရာေတာ္ ဦးၾသဘာသ

ျမန္မာစာေပတြင္ မြန္ဘာသာမွ ျပန္ဆိုထားေသာ ရာဇာဓိရာဇ္အေရးေတာ္ပံုက်မ္းကို ဘယ္သူေရးခဲ့သလဲ။
၀န္းႀကီးဗညားဒလ

ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားထဲမွ ပထမဆံုး ကမၻာ့အိုလံပစ္ အေလးမၿပိဳင္ပြဲသို႔ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္၍ ျမန္မာ့ဂုဏ္ကို ေဆာင္ခဲ့သူဟာ ဘယ္သူလဲ။
ကာယဗလ ဦးရွိန္

မန္လည္ဆရာေတာ္ႀကီး ေရးသားျပဳစုေတာ္မူခဲ့သည့္ စာမ်ားအနက္ အေက်ာ္ၾကားဆံုးစာအုပ္သည္ အဘယ္နည္း။
မဟာသုတကာရီ မဃေဒ၀လကၤာသစ္ႀကီး ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးေခတ္တြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ ပထမဦးဆံုး တိပိဋကဓရဓမၼဘ႑ာဂါရိက ဆရာေတာ္ႀကီးမွာ မည္သူနည္း။
ဘဒၵႏၲ အရွင္၀ိစိတၱသာရာဘိ၀ံသ မင္းကြန္းဆရာေတာ္ႀကီး ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဆံုး ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည့္ သတင္းစာသည္ မည္သည့္သတင္းစာနည္း။
Moulmein Chronicle ျဖစ္ပါသည္။ ၁၈၃၆ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၃ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ထုတ္ေ၀ခဲ့ပါသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ ပထမဆံုး ေၾကးနန္းသတင္းကို မည္သည့္ခုႏွစ္တြင္ မည္သည့္ေနရာမွ မည္သည့္ေနရာသို႔ ပို႔ေပးႏုိင္ခဲ့သနည္း။
၁၈၃၈ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ အုိင္ယာလန္ႏိုင္ငံမွ နယူးေဖာင္လန္ကၽြန္းသို႔ ေပးပို႔ႏုိင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ ပထမဦးဆံုး မီးရထားလမ္းကို မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သနည္း။ မည္သည့္ေနရာတြင္နည္း။
၁၈၀၄ ခုႏွစ္တြင္ လန္ဒန္၌ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါသည္။

နံပါတ္ ၁၃ ဂဏန္းကို ကံမေကာင္းေသာ နံပါတ္ဂဏန္းအျဖစ္ အဘယ္ေၾကာင့္ လူအမ်ားက ထင္ျမင္ယူဆေနရပါသလဲ။
တစ္ေန႔တြင္ ခရစ္ေတာ္သည္ သူ၏ ေနာက္လုိက္တပည့္ ၁၂ ေယာက္ႏွင့္အတူ ထမင္းစားပြဲ၀ိုင္းတြင္ ထိုင္ေနၾကသည္။ ထိုအခါ တပည့္တစ္ဦးျဖစ္သူ "ယုဒ" သည္ ခရစ္ေတာ္အေပၚ သစၥာေဖာက္ၿပီး ထမင္း၀ိုင္းမွ ထထြက္သြားကာ သူ႔ကုိယ္သူ သတ္ေသသြားသည္။ ယင္းအျဖစ္အပ်က္ကိုၾကည့္ၿပီး လူအမ်ားက စားပြဲတစ္ခုတြင္ လူ ၁၃ ေယာက္ အတူထိုင္မိပါက တစ္ဦးသည္ တစ္ႏွစ္အတြင္း ဧကန္ေသရမည္ဟု ယံုၾကည္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၁၃ ဂဏန္းကို အတိတ္နိမိတ္မေကာင္းေသာ ဂဏန္းအျဖစ္ ယူဆခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။

[ဦး၀မ္ထိန္၊ ေမးစရာ ေျဖစရာ သုတအျဖာျဖာ စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္]

Wednesday, February 27, 2013

ဘယ္သူလဲ၊ ဘာလဲ၊ ဘယ္တုန္းကလဲ၊ ဘယ္မွာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္လဲ၊ ဘယ္လိုလဲ (၃)


ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေနာက္ဆံုးအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ အဂၤလိပ္ဘုရင္ခံခ်ဳပ္သည္ ဘယ္သူလဲ။
ဆာဟူးဘတ္ရန္႔(စ္)

ပထမဦးဆံုး အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အဘိဓာန္ကို ဘယ္သူေရးသားျပဳစုခဲ့တာလဲ။
အေမရိကန္သာသနာျပဳဆရာ ေဒါက္တာယုဒသန္

ကိုလိုနီေခတ္တြင္ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားထဲမွ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္ျဖစ္ခဲ့သူဟာ ဘယ္သူလဲ။
ဆာေဂ်ေအ ေမာင္ႀကီး

ကဆုန္လရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ေတြက ဘာေတြလဲ။
ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ ဗ်ာဒိတ္ခံယူေတာ္မူသည္။ အေလာင္းေတာ္ ဖြားျမင္ေတာ္မူသည္။ ဘုရားအျဖစ္ ေရာက္ေတာ္မူသည္။ ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူသည္။

၀ါဆိုလရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ေတြက ဘာေတြလဲ။
ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ ပရိသေႏၶ ေနေတာ္မူသည္။ အေလာင္းေတာ္ ေတာထြက္ေတာ္မူသည္။ ျမတ္စြာဘုရား ပၪၥ၀ဂၢီ ငါးဦးတို႔အား ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကို ေဟာေတာ္မူသည္။

ဇာတ္ႀကီးဆယ္ဘြဲ႕ဆိုတာ ဘာေတြလဲ။
အတိုေကာက္အားျဖင့္ - ေတ၊ ဇ၊ သု၊ ေန၊ မ၊ ဘူ၊ စန္၊ နာ၊ ၀ိ၊ ေ၀
အျပည့္အစံုမွာ -
(၁) ေတမိယဇာတ္ေတာ္၊
(၂) မဟာဇနကဇာတ္ေတာ္၊
(၃) သု၀ဏၰသာမဇာတ္ေတာ္၊
(၄) ေနမိဇာတ္ေတာ္၊
(၅) မေဟာသဓဇာတ္ေတာ္၊
(၆) ဘူရိဒတ္ဇာတ္ေတာ္၊
(၇) စႏၵကုမၼာရဇာတ္ေတာ္၊
(၈)နာရဒဇာတ္ေတာ္၊
(၉) ၀ိဓူရဇာတ္ေတာ္၊
(၁၀) ေ၀ႆႏၲရာဇာတ္ေတာ္

ေရဒီယိုအသံလႊင့္ျခင္းကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ စတင္ခဲ့ပါသလဲ။
၁၉၃၇ ခုႏွစ္

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ပါဠိပထမျပန္စာေမးပြဲကို မည္သည့္အခ်ိန္က စတင္က်င္းပခဲ့ပါသလဲ။
၁၈၇၅ ခုႏွစ္၊ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္၌ စတင္က်င္းပခဲ့ပါသည္။

မီးပံုပ်ံဦးေက်ာ္ရင္ကို မည္သည့္အရပ္ေဒသတြင္ မည္သည့္အခ်ိန္က ေမြးဖြားခဲ့ပါသနည္း။
၁၈၇၃ ခုႏွစ္တြင္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ပန္းတလဲရြာ၌ ဖြားျမင္ခဲ့ပါသည္။

ကမၻာ့သမုိင္းတြင္ စစ္ပြဲအမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားခဲ့ေသာေၾကာင့္ "ဥေရာပယမ္းအိုး" ဟု အမည္ရခဲ့ေသာ ေဒသမွာ အဘယ္နည္း။
ေဗာ္(လ္)ကန္ကၽြန္းဆြယ္ေဒသ ျဖစ္ပါသည္။

ၾကက္မမ်ားသည္ ဥ,ဥၿပီးေသာအခါ အဘယ္ေၾကာင့္ က်ယ္ေလာင္စြာ ေအာ္ျမည္ၿပီး ေျပးထြက္သြားၾကပါသလဲ။
ၾကက္မမ်ားသည္ ဥကို ေအာင္ျမင္စြာ ဥလိုက္ရသည္ကို ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာျဖစ္ၿပီး ဤသို႔ ေအာ္ျမည္ကာ ဥတင္းမွ ေျပးထြက္သြားရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာစာေပသမိုင္းကို ေလ့လာရာတြင္ ေခတ္ကာလကို မည္သို႔ ပိုင္းျခားထားပါသနည္း။
အားလံုး ၇ ေခတ္ ပိုင္းျခားထားပါသည္ -
(၁) ပုဂံေခတ္
(၂) ပင္းယေခတ္
(၃) အင္း၀ေခတ္
(၄) ေတာင္ငူေခတ္
(၅) ေညာင္ရမ္းေခတ္
(၆) ကုန္းေဘာင္ေခတ္
(၇) ကိုလိုနီေခတ္

[ဦး၀မ္ထိန္၊ ေမးစရာ ေျဖစရာ သုတအျဖာျဖာ စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္]

Tuesday, February 26, 2013

ျမင္းစီး၍ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္း


ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတသစ္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုၿပီ
ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတအျဖစ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္းခံထားရတဲ့ ပတ္ဂြန္ေဟးဟာ ဒီကေန႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ သမၼတအျဖစ္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတႏုိင္ငံရဲ႕ ၁၁ ဦးေျမာက္ သမၼတျဖစ္လာခဲ့တဲ့အျပင္ ႏုိင္ငံ့သမုိင္းမွာ ပထမဆံုးေသာ အမ်ိဳးသမီးသမၼတလည္း ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ပရိသတ္ ၇ ေသာင္းေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲ အခမ္းအနားကို ဆိုးလ္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မေန႔ညကေတာ့ သမၼတတာ၀န္ စတင္ထမ္းေဆာင္တဲ့ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ဆိုးလ္ၿမိဳ႕လယ္မွာရွိတဲ့ ဧရာမေခါင္းေလာင္းႀကီးမွာ ေခါင္းေလာင္းထိုးပြဲ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။


ပတ္ဂြန္ေဟးဆိုတာ
၁၉၅၂ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂ ရက္ေန႔မွာ ေမြးဖြားခဲ့သူတစ္ဦးပါ။ သူအပါအ၀င္ ေမာင္ႏွမသားခ်င္း ၃ ဦး ရွိပါတယ္။ ေမာင္တစ္ဦးနဲ႔ ညီမတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ဖခင္ကေတာ့ ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံရဲ႕ တတိယေျမာက္သမၼတအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးတဲ့ ပတ္ခ်ံဳဟီး ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာေတြအတြက္ မစိမ္းလွတဲ့ နာမည္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဘာလံုး၀ါသနာရွင္ေတြ အတြက္ေပါ့။ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ေတာင္ကိုရီးယား ပတ္ခ်ံဳဟီးဖလား ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲဆိုတာ ေဒသတြင္းမွာ နာမည္ႀကီး ၿပိဳင္ပြဲတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအသင္းဟာ ပတ္ခ်ံဳဟီးဖလား ၿပိဳင္ပြဲမွာ ဗိုလ္စြဲခဲ့ဖူးတဲ့ အသင္းတစ္သင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတသစ္ ပတ္ဂြန္ေဟးဟာ ထိုင္၀မ္မွာရွိတဲ့ တ႐ုတ္ယဥ္ေက်းမႈတကၠသိုလ္က ေပးအပ္ထားတဲ့ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ေဒါက္တာဘြဲ႕ အပါအ၀င္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ေဒါက္တာဘြဲ႕ ၃ ခု ရရွိထားပါတယ္။ သူဟာ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံမွာလည္း သြားေရာက္ၿပီး ပညာသင္ၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္။ စိတ္၀င္စားစရာ အေကာင္းဆံုး အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ပတ္ဂြန္ေဟးဟာ ဘယ္တုန္းကမွ် လက္ထပ္ခဲ့ဖူးျခင္း မရွိတဲ့ အပ်ိဳႀကီးတစ္ဦး ျဖစ္တာပါပဲ။ :D

ကမၻာေက်ာ္ျမင္းစီးအက
အခုေတာင္ကိုရီးယားသမၼတအျဖစ္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုခဲ့တဲ့ ပတ္ဂြန္ေဟးကို ႏုိင္ငံေရးစိတ္၀င္စားသူေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာသတင္း စိတ္၀င္စားသူေတြကလြဲၿပီး အျခားလူေတြက သိခ်င္မွ သိပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ "အိုပါ ဂန္းနန္းစတိုင္လ္...." လို႔သာ ပါးစပ္ကေနေအာ္ေပးလိုက္.... ကေလးကအစ၊ လူငယ္လူလတ္မက်န္၊ လူႀကီးအဆံုး အားလံုးနီးနီးက လက္မေျမာက္ရင္ေတာင္၊ လက္ကေလးဟိုလႈပ္ဒီလႈပ္ မလႈပ္ရင္ေတာင္၊ ေခါင္းေလးဟိုရမ္းဒီရမ္း မရမ္းရင္ေတာင္၊ ေျခေထာက္ေလး ဟိုခါဒီခါ မခါရင္ေတာင္၊ ခါးေလးဟိုေကာ့ဒီေကာ့ မေကာ့ရင္ေတာင္၊ သံစဥ္အလုိက္ေလးကို လုိက္မဆိုျဖစ္ရင္ေတာင္၊ မ်က္ႏွာေပၚမွာ အၿပံဳးေလးတစ္ခ်က္ လက္သြားမွာကေတာ့ ေသခ်ာသေလာက္ ရွိပါတယ္။ စကားမေျပာတတ္ေသးတဲ့ ကေလးေတြေတာင္မွ PSY ရဲ႕ Oppa Gangnam Style ကိုၾကားရင္ လက္ေျမာက္ေျခေျမာက္ လိုက္ကတတ္ၾကပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ဂန္းနန္းဟာ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အမွတ္သေကၤတ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ အဲဒီသီခ်င္းကို ကိုရီးယားလို ဆိုတတ္ဖို႔ မလိုပါဘူး၊ အဓိပၸါယ္ မသိရင္လည္း ကိစၥမရွိပါဘူး၊ အဲဒီတီးလံုးသံ ၾကားတာနဲ႔တင္ ၾကားရသူကို အလိုလို ျမဴးႂကြလာေစႏိုင္တဲ့အထိ ကၽြန္ေတာ့္တို႔ေတြကို လႊမ္းမိုးထားခဲ့ပါၿပီ။

က်မ္းသစၥာမဆိုမီ ျမင္းစီးျခင္း
ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတသစ္ ပတ္ဂြန္ေဟး က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္း မျပဳမီမွာ ေတာင္ကိုရီးယားအဆိုေတာ္ PSY က ကမၻာေက်ာ္ ျမင္းစီးအကကို အားပါးတရ ကျပသီဆို အသံုးေတာ္ခံသြားပါသဗ်ာ။ ႐ႈစားေတာ္ မူၾကည့္ၾကပါဦး။ အခမ္းအနား တက္ေရာက္လာၾကတဲ့ ဧည့္သည္ေတာ္ႀကီးေတြ ခမ်ာမွာလည္း ႐ိႈးနဲ႔မိုးနဲ႔ ျပင္ဆင္လာၿပီး ႐ုပ္တည္ႀကီးေတြနဲ႔ လာထိုင္ပါမယ္ဆိုမွ PSY က ေရွ႕ကေနၿပီး အိုပါးဂန္းနန္းစတုိင္လ္ဆိုၿပီး လုပ္ခ်လိုက္ေတာ့ ၿပံဳးစိၿပံဳးစိေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကပါေလေရာလား။ ေနာက္... ဧည့္သည္အျဖစ္ တက္ေရာက္လာတဲ့ ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရင္လပ္ရွင္နာ၀ပ္လည္း ကင္မရာေတြဘာေတြထုတ္ၿပီး ဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ယူရတဲ့အထိ ျဖစ္သြားရေတာ့တာပါပဲ။ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲကို လာအားေပးတဲ့ ပရိသတ္ေတြ ဆိုတာကေတာ့ ေျပာမေနနဲ႔ေတာ့၊ လြတ္လပ္ေပါ့ပါးလိုက္သမွ ၾကည့္ေနတဲ့လူေတာင္ အေပ်ာ္ေတြ ကူးစက္သြားရတဲ့အထိပဲ။


ကၽြန္ေတာ္ေတြးမိတာေတြ
တကယ္လို႔မ်ား ကၽြန္ေတာ္ကိုဉာဏ္က ၂၀၁၅ သမၼတသစ္ရဲ႕ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲမွာ စိုင္းစိုင္းခမ္းလိႈင္က ေတာေဂၚလီ သီခ်င္းနဲ႔ "အိုးေလးလႈပ္ပါေဟ့ ေရအိုးေလးလႈပ္ပါေဟ့" ဆိုၿပီး ေဖ်ာ္ေျဖမယ္လို႔ ေျပာခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ့္ကို အ႐ူးဆိုၿပီးေတာ့မ်ား ေဆး႐ံုေတြဘာေတြ ပို႔ၾကမလား မေျပာတတ္ပါဘူး။ ဒီလိုေလွ်ာက္ေတြးမိတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ့္ကို အျပစ္ေတာ့ျဖင့္လည္း မဆိုသင့္ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ ေတာင္ကိုရီးယားေတြေတာင္ သမၼတသစ္ရဲ႕ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုပြဲမွာ အိုပါးဂန္းနန္းစတိုင္လ္ဆိုၿပီး ျမင္းစီးအက ကေနၾကေသးတာပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အိုးေလးလႈပ္ပါေဟ့ ဆိုၿပီး ဘာျဖစ္လို႔ မကႏုိင္ရမွာလဲ၊ မဟုတ္ဘူးလားဗ်ာ။ အင္း... ေတြးၾကည့္ရတာနဲ႔တင္ အေတာ္စိတ္၀င္စားမိပါတယ္။ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတသစ္ရဲ႕ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲ မစတင္မီမွာ PSY က Oppa Gangnam Style နဲ႔ ေဖ်ာ္ေျဖခဲ့တာကေတာ့ တကယ္ပါဗ်ာ။ တစ္ကမၻာလံုးလည္း အံ့ၾသခဲ့ရပါသတဲ့။ တစ္ကမၻာလံုးရဲ႕ အသည္းေက်ာ္ PSY ကို ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတသစ္ရဲ႕ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲမွာ ေဖ်ာ္ေျဖေစခဲ့တာဟာ အျခားေသာ ကမၻာ့ႏုိင္ငံအသီးသီးက ျဖစ္လာလတၱံ႔ေသာ သမၼတသစ္မ်ားအတြက္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲ စတိုင္လ္အသစ္မ်ား ျဖစ္လာေလမလားလို႔ ကၽြန္ေတာ္ကိုဉာဏ္က ေတြးၾကည့္ေနမိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခု ႀကံႀကံဖန္ဖန္ ေတြးမိတာက က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲမွာ တက္လာၾကတဲ့ လူဦးေရရဲ႕ ရာခုိင္ႏႈန္းဘယ္ေလာက္ဟာ PSY ရဲ႕ Gangnam Style နဲ႔အတူ ကခ်င္ခုန္ခ်င္၊ ဆိုခ်င္ေပ်ာ္ခ်င္လို႔ လာၾကသလဲ ဆိုတာပါပဲ။ အဲဒီလို ေတြးၾကည့္မိေတာ့လည္း အပ်ိဳႀကီးပတ္ဂြန္ေဟးကို မ်က္ႏွာပူမိပါသဗ်ာ။

ေစာင့္ၾကည့္ၾကစို႔
ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ တင္းမာမႈေတြ ျပန္စေနခ်ိန္နဲ႔ အခ်ိန္ကိုက္က်မွ ေတာင္ကုိရီးယားသမၼတ လာျဖစ္ရတာဆိုေတာ့ ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္ အေရးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမင္းစီအကထဲက ဇက္ႀကိဳးကိုထိန္းသလို ထိန္းသိမ္းႏုိင္မလား၊ ဂန္းနန္းစတုိင္လ္ထဲကအတုိင္း ျမင္းေလးကို အသားက်ေလးစီးၿပီး ႂကြႂကြရြရြေလး ေျပးသလိုမ်ိဳး ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံကို ေမာင္းႏွင္သြားႏုိင္မလား ဆိုတာကေတာ့ျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ၾကဦးစို႔လို႔သာ ေျပာရင္းျဖင့္.....။
အမွတ္တရ
ကိုဉာဏ္ (ပန္းေလာင္ေျမ)
၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔၊ အဂၤါေန႔။
နံနက္ ၁ နာရီ ၃၇ မိနစ္တြင္ၿပီး၏။

Monday, February 25, 2013

ဘာေၾကာင့္ မ်က္ရည္ထြက္ရသလဲ


မ်က္ရည္ဟာ မ်က္လံုးအေပၚယံရွိ ႏူးညံ့တဲ့ မ်က္ႏွာျပင္စိုစြတ္ၿပီး သန္႔ရွင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးပါတယ္။ မ်က္ရည္ဟာ မ်က္လံုးအေပၚ အတြင္းေထာင့္မွာရွိတဲ့ Lacrimal ဂလင္းကေန ထြက္ရွိတာျဖစ္ၿပီး မ်က္ေတာင္ခတ္လိုက္တိုင္း မ်က္လံုးမ်က္ႏွာျပင္အႏွံ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားေလ့ရွိပါတယ္။ မ်က္ေတာင္ တစ္ခါခတ္ခ်ိန္က တစ္စကၠန္႔ရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံုသာ ၾကာျမင့္ၿပီး လူအမ်ားစုက ေျခာက္စကၠန္႔ကို တစ္ခါေလာက္ မ်က္ေတာင္ခတ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ မ်က္ေတာင္ခတ္တဲ့ အခ်ိန္ေပါင္းကို ေပါင္းၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တစ္ေန႔ကို နာရီ၀က္စာေလာက္ ခတ္ေနတာကို ေတြ႕ရမွာပါ။ မ်က္ေတာင္ ခတ္လိုက္တဲ့အခါမွာ ထြက္လာတဲ့ မ်က္ရည္ၾကည္ေတြဟာ ေလထဲကို အေငြ႕ပ်ံ ေပ်ာက္ကြယ္သြားသလို မ်က္ရည္လမ္းေၾကာင္းထဲ စိမ့္၀င္သြားတာမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ မ်က္လံုးအတြင္းေထာင့္နားမွာရွိတဲ့ မ်က္ရည္လမ္းေၾကာင္းငယ္ ႏွစ္ခုကေနတစ္ဆင့္ ႏွာေခါင္းထဲ ၀င္ေရာက္ၿပီး ႏွာေခါင္းအတြင္းဘက္ တစ္သွ်ဴးေတြကို စြတ္စိုသြားေစတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ငိုတဲ့အခါ ႏွာရည္ေတြပါ ထြက္လာတာပါ။ ငိုတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ မ်က္လံုးထဲ တစ္ခုခု ၀င္ေရာက္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ပံုမွန္ထက္ မ်က္ရည္ပိုထြက္ လာတတ္တာေၾကာင့္ အေငြ႕ပ်ံ႐ံု၊ မ်က္ရည္လမ္းေၾကာင္းထဲ စီး၀င္႐ံုနဲ႔ မလံုေလာက္ေတာ့တဲ့အတြက္ မ်က္လံုးအျပင္ကို မ်က္ရည္အျဖစ္ လွိမ့္ဆင္းလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၀မ္းနည္းလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ၀မ္းသာလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ နာက်င္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘာေၾကာင့္ မ်က္ရည္က်ရသလဲဆိုတာကို သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေသခ်ာ အေျဖရွာမရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ငိုေႂကြးျခင္းက နက္နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္း ခံစားရတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြကို ေဖာ္ထုတ္ေပးသလို စိတ္ဖိစီးမႈေတြ၊ စိတ္တင္းက်ပ္မႈေတြကိုလည္း ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကေလးဘ၀ ႏို႔စို႔အရြယ္တုန္းက စကားမေျပာတတ္ေသးတာေၾကာင့္ ကိုယ္ တစ္ခုခု လိုအပ္တာကို တျခားလူေတြသိေအာင္ ငိုျပရပါတယ္။ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ ငိုေႂကြးျခင္းက ကၽြန္မတို႔မွာ အကူအညီ၊ ႏွစ္သိမ့္မႈ စသည္တို႔ လိုအပ္ေနေၾကာင္းကို စကားလံုးမပါတဲ့ သေကၤတတစ္ခု ျဖစ္ေနဆဲပါပဲ။ ကမၻာတစ္၀န္း ေနရာေတြမွာ ဘယ္ဘာသာစကားနဲ႔မဆို ေျပာဆိုေနပါေစ ငိုေႂကြးျခင္းက လူတုိင္းနားလည္တဲ့ ဘာသာရပ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ေဒါက္တာႏုျမတ္
[Good Health Journal, No.425 မွ ျပန္လည္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္]

Friday, February 22, 2013

ဘယ္သူလဲ၊ ဘာလဲ၊ ဘယ္တုန္းကလဲ၊ ဘယ္မွာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္လဲ၊ ဘယ္လိုလဲ (၂)


ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ ပထမဦးဆံုး သမၼတမွာ ဘယ္သူလဲ။
ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြားႀကီး စ၀္ေရႊသိုက္ ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ေလးဆူဓာတ္ပံု ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးကို လက္မြန္မဆြ စတင္တည္ထား ကိုးကြယ္ခဲ့သူမ်ားသည္ မည္သူေတြပါလဲ။
ဥကၠလာပမင္းႀကီးႏွင့္ တဖုႆ၊ ဘလႅိက ကုန္သည္ညီေနာင္တို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။

ျမန္မာ့သမုိင္းတြင္ ေဖ၊ ပု၊ ရွိန္ ဟု ရည္ၫႊန္းေျပာဆိုျခင္း ခံရသူမ်ားသည္ ဘယ္သူေတြလဲ။
ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အဂၤလန္ျပည္ကို သြားေရာက္အေရးဆိုခဲ့ၾကေသာ ဦးဘေဖ၊ ဦးပု၊ ဦးထြန္းရွိန္ တို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။

ျမန္မာစာေပတြင္ ေပေလးပင္ ရွင္ေလးပါးအျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့သူမ်ားမွာ ဘယ္သူေတြလဲ။
ရွင္မဟာသီလ၀ံသ၊ ရွင္ဥတၱမေက်ာ္၊ ရွင္အုန္းညိဳ၊ ရွင္ေခမာ တို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။

သာသနာသကၠရာဇ္ ဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း။
ျမတ္စြာဘုရားပရိနိဗၺာန္စံလြန္ၿပီးေနာက္ ပထမသဂၤါယနာတင္ အဇာတသတ္မင္းလက္ထက္မွစ၍ ေရတြက္ေသာ သကၠရာဇ္ ျဖစ္ပါသည္။

ေကာဇာသကၠရာဇ္ ဆိုသည္မွာအဘယ္နည္း။
ပုဂံေခတ္သကၠရာဇ္ကို ပုပၸါးေစာရဟန္းမင္းလက္ထက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၆၀ ကို ၂ ခု အႂကြင္းထား၍ ၿဖိဳခဲ့ရာ ယင္းႏွစ္မွစ၍ ေရတြက္ခဲ့ေသာ သကၠရာဇ္ ျဖစ္ပါသည္။ သာသနာသကၠရာဇ္ကို သိလိုလွ်င္ ေရာက္ေနေသာ ေကာဇာသကၠရာဇ္ကို တည္၍ ၁၁၈၂ ကို ေပါင္းလိုက္လွ်င္ သိႏုိင္ပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရက ဖြင့္လွစ္ေပးေနေသာ ထီကို မည္သည့္အခ်ိန္က စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါသလဲ။
၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလမွ စတင္ခဲ့ပါသည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သနည္း။
၁၉၂၁ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါသည္။

တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ႏႈတ္ဆက္ေသာအခါ အဘယ္ေၾကာင့္ Good-bye ဟု ႏႈတ္ဆက္ၾကသလဲ။
Good-bye ဟူေသာ စကားသည္ God be with you "သင့္အား ဘုရားသခင္ ေစာင့္ေရွာက္ပါေစ" ဟူ၍ အဓိပၸါယ္ရွိရာ ရင္းႏွီးသူအခ်င္းခ်င္း ေတြ႕ဆံုၾကေသာအခါ တစ္ဖက္သား၏ ေကာင္းက်ိဳးကို လိုလားေၾကာင္း ျပသသည့္အေနျဖင့္ Good Bye ဟု ႏႈတ္ဆက္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

[ဦး၀မ္ထိန္၊ ေမးစရာ ေျဖစရာ သုတအျဖာျဖာ စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္]

Wednesday, February 20, 2013

ဘယ္သူလဲ၊ ဘာလဲ၊ ဘယ္တုန္းကလဲ၊ ဘယ္မွာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္လဲ၊ ဘယ္လိုလဲ (၁)


ျမန္မာစာေပတြင္ ပထမဦးဆံုး စကားေျပ၀တၳဳကို ဘယ္သူ ေရးခဲ့သလဲ။
အင္း၀ေခတ္ ရဟန္းစာဆို ရွင္မဟာသီလ၀ံသ ေရးသားခဲ့ပါသည္။ စကားေျပ၀တၳဳ၏ အမည္မွာ ပါရာယန၀တၳဳ ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈတြင္ ပန္းဆယ္မ်ိဳးဟူသည္ ဘာပန္းေတြလဲ။
ပန္းပဲ၊ ပန္းတိမ္၊ ပန္းတဥ္း၊ ပန္းေတာ့၊ ပန္းရံ၊ ပန္းပု၊ ပန္းတေမာ့၊ ပန္းပြတ္၊ ပန္းခ်ီ၊ ပန္းယြန္း ပညာရပ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။

သမိုင္း၀င္ ပထမအႀကိမ္ ေက်ာင္းသားသပိတ္သည္ မည္သည့္ ခုႏွစ္၊ လ၊ ရက္တြင္ ျဖစ္ပြား ေပၚေပါက္ခဲ့သလဲ။
၁၉၂၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၅ ရက္၊ ျမန္မာႏွစ္ ၁၂၈၂ ခု၊ တန္ေဆာင္မုန္းလဆုတ္ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ျဖစ္ပြားေပၚေပါက္ခဲ့ပါသည္။

ျမန္မာ့ေရွးေဟာင္း ေဆးေရးပန္းခ်ီမ်ားကို အမ်ားဆံုး ဘယ္မွာ ေတြ႕ရပါသလဲ။
ပုဂံၿမိဳ႕ မင္းနန္သူရြာ ဘုရားသံုးဆူဘုရားတြင္ ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။

င႐ုတ္သီးသည္ ဘာေၾကာင့္ စပ္ရသလဲ။
င႐ုတ္သီးတြင္ အယ္လ္ကိုေဟာလ္ပါသည့္ Capsaicin ပါရွိရာ ၎က Substance P ဟူေသာ ဓာတုပစၥည္းတစ္မ်ိဳးကို ထုတ္ယူၿပီး ေသြးထဲမွတစ္ဆင့္ ဦးေႏွာက္သို႔ ပို႔ေပးလုိက္သည္။ ပူစပ္သည့္ အရာတစ္မ်ိဳးကို စားေနသည္ဟု သတင္းပို႔လုိက္သည့္ သေဘာပင္ျဖစ္၍ စားေသာသူသည္ လွ်ာေပၚတြင္ ပူစပ္ေသာအရသာကို ခံစားလိုက္ရျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာလအမည္မ်ားထဲမွ ၀ါဆို၊ ၀ါေခါင္၊ ေတာ္သလင္း၊ သီတင္းကၽြတ္လမ်ားကို ေရွးအခါက ဘယ္လို ေခၚဆိုၾကပါသလဲ။
၀ါဆိုကို                 ႏြယ္ကာလ/ႁမြယ္ကာလ
၀ါေခါင္ကို              နံကာလ
ေတာ္သလင္းကို      သစ္ဆင္းလ
သီတင္းကၽြတ္ကို      သံတူလ

[ဦး၀မ္ထိန္၊ ေမးစရာ ေျဖစရာ သုတအျဖာျဖာ စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္] 

Tuesday, February 19, 2013

ျမန္မာမႈဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရမ်ား (၃)


ေက်ာက္ပ်ဥ္
n. flat, usually circular stone used for grinding Thanakha.

က်င့္၀တ္
n. rules of conduct; moral code.

ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္
n. presiding monk at a monastery.

ေက်ာင္းအစ္မ
n. lady who sponsors a building of monastery.

က်ိဳင္း
n. kind of staff used by Myanmar royalty and nobility as an emblem of rank.

က်တ္တီးကုန္း
n. barren high ground.

က်ိန္ (က်ိန္စာတိုက္)
v. curse with harm or evil to others.

က်ိန္း (က်ိန္းစက္)
v. (of sacred objects) reside lie; (of holy persons) sleep.

ၾကငွန္း
n. tiered parasol placed over the royal bedstead; (arch) palace.

ေၾကးစည္
n. triangular brass gong.

ေၾကးေနာင္
n. small brass gong of the traditional Myanmar brass gong circle.

ေၾကး၀ိုင္း
n. Myanmar brass gong circle.

ႀကိဳးသီခ်င္း
n. type of classical song composed for the Myanmar harp.

[ေက်ာ္စိုးမိုးစာတည္းအဖြဲ႕၊ ျမန္မာမႈဆုိင္ရာေ၀ါဟာရမ်ား]

Friday, February 08, 2013

သံပုရာသီးခ်ဥ္တည္နည္း


သံပုရာသီးခ်ဥ္ အသံုးရေအာင္တည္နည္းကား သံပုရာသီး အႏုအႏြမ္းတို႔ကို မပါေစႏွင့္။ ရင့္ရင့္ႁပြမ္းႁပြမ္း အမွည့္ဆြတ္စ လတ္လတ္ကို ျပာထည့္၍ အစပ္ရည္ကုန္ေအာင္ ေလးရက္ ေရလဲ၍စိမ္ေလ၊ ရက္ေစ့လွ်င္ သံပုရာသီးကို ေရစင္ေအာင္ေဆး၍ ေနမွာ တစ္ေန႔လွမ္း၊ ခန္႔ခန္႔ထပ္ထပ္ရွိလွ်င္ ဆားရည္ႏွင့္ ႏွစ္ရက္၊ သံုးရက္ စိမ္ျပန္၊ သံုးရက္ေစ့လွ်င္ ေနပူလွမ္း၊ ခန္႔ခန္႔ထပ္ထပ္ရွိလွ်င္ ေလးစိတ္ခြဲ၊ ဆားငန္ငန္သြပ္၍ ေနမွာ တစ္ေန႔လွမ္းၿပီးလွ်င္ ငါးျမင္းရင္းငါးပိ၊ ငါးပတ္ငါးပိအသားေကာင္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္ေကာင္းက်ိဳ၍ ဆီးကို က်က္စြာခ်က္၊ ဆီက်က္ေအးႏွင့္ေဖ်ာ္၊ သည္အရည္ႏွင့္ သံပုရာသီး ေလးစိတ္ခြဲထဲကို ၀င္ေအာင္နယ္၍ အိုးသန္႔သန္႔တြင္ ၾကပ္ၾကပ္သိပ္၊ အေပၚကို ဖက္လံုစြာပိတ္၊ ကုပ္ၾကပ္ၾကပ္ႏိွပ္၊ ဆီက်က္၊ ဆားရည္ေဖ်ာ္၍ အေပၚက တင္၊ တစ္ႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္ ခံ၏။ ခ်က္ဖေယာင္းကဲ့သို႔ ႏူးနပ္သည္။ အရသာလည္း ေလးေလးေကာင္းလွသည္။

သံပုရာသီးမွည့္ အေကာင္းတည္နည္းၿပီး၏။

[ေရွးျမန္မာ စားေတာ္ကဲ၊ စားေတာ္ဆက္၊ စားဖိုသည္ တို႔၏ ျမန္မာစားေတာ္ခ်က္က်မ္း မွ ျပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ျပပါသည္။]

ျမန္မာမႈဆုိင္ရာ ေ၀ါဟာရမ်ား (၂)


ကန္ေတာ့
v. pay obeisance with one's hands clasped palm to palm and raised to touch one's forehead.

ကိႏၷရာ၊ ကိႏၷရီ
n. (male, female) mythical bird with human head and torso.

ကိန္း၀ပ္
v. be enshrined.

ကပၸိ
v. make ritualistic preparations in accordance with Buddhist ordinances regarding the needs of Buddhist monks.

ကပၸိယ
n. lay attendant (to monasteries)

ကမၺည္းထိုး
v. record in writing; inscribe.

ကုမၼာရီ
n. maiden.

ကိုယ္လုပ္ေတာ္
n. female personal attendant to a King or Queen.

က်ီးမႏိုးပြဲ
n. customary pranks played by youths on the full moon night of Dazaungmour.

ကိုရင္
n. novice in the Buddhist order.

ေက်းဇူး
n. good deed for others.

က်က္သေရ
n. grace; glory; nobility; honour;

က်က္သေရခန္း
n. store-room in a Buddhist monastery. 

Thursday, February 07, 2013

ျမန္မာမႈဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရမ်ား (၁)


ကထိန္
n. offering of yellow robes to the members of the Budhist order for a special purpose, between the first waning day of Thadingyut and Dazaunmoun.

ကႏုတံ
n. toilet article used by Buddhist monks.

ကရြတ္
n. circular frame made of intertwined rattan or bamboo (especially to keep round bottomed pots in place)

ကလတက္
n. hollowed log, kept in Myanmar Buddhist monasteries and struck at intervals to indicate time for meals, devotions etc.

ကာလနဂါး
n. heavy sleeper; dragon said to awaken only when a Buddha attains Buddhahood.

ကိေလသာ
n. evil desire

ကုဋီ
n. water-closet for Buddhist monks.

ကူးတုိ႔ခ
n. coin placed in the mouth of a deceased person as a token of ferriage to another world.

ေကသရာဇာ
n. king lion

ေကာဇာသကၠရာဇ္
n. the present year (according to the Myanmar Calendar)

ကိစၥ ၀ိစၥ
n. sundry matters.

[ေက်ာ္စိုးမိုးစာတည္းအဖြဲ႕၊ ျမန္မာမႈဆုိင္ရာေ၀ါဟာရမ်ား] 

Tuesday, January 22, 2013

နားထဲမွာ နားဖာေခ်း ဘာေၾကာင့္ရွိရသလဲ


ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ နားေတြမွာ အျပင္နား၊ အလယ္နားနဲ႔ အတြင္းနားဆိုၿပီး အပုိင္းသံုးပုိင္း ရွိတဲ့အနက္ အျပင္နားရဲ႕ ႁပြန္မွာ နားဖာေခ်းေတြကို ထုတ္လုပ္ေပးေနတဲ့ အထူးဂလင္းေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္ တည္ရွိေနပါတယ္။ နားဖာေခ်းဟာ ေစးကပ္ကပ္ႏုိင္တာေၾကာင့္ ဖုန္မႈန္႔၊ အညစ္အေၾကး၊ ပိုးမႊားနဲ႔ တျခားအရာေတြ နားအတြင္း မ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

အစာ၀ါးစားတဲ့အခါနဲ႔ စကားေျပာတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ မ်က္ႏွာရွိ ႂကြက္သားလႈပ္ရွားရတာေၾကာင့္ နားႁပြန္ရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္ေတြကပါ လႈပ္ရွားလာကာ နားဖာေခ်း အေဟာင္းေတြဟာ နားအျပင္ကို အလိုလို ထြက္ရွိလာၾကပါတယ္။ နားဖာေခ်းကို မၾကာခဏ တုတ္နဲ႔ျဖစ္ေစ၊ နားဖာကေလာ္တံနဲ႔ျဖစ္ေစ ကေလာ္ေနတာဟာ မေကာင္းပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ နားဖာေခ်းေတြကို နားစည္ဆီ တြန္းပို႔သလိုျဖစ္ကာ နားထိခိုက္ေစတာေၾကာင့္ပါ။ နားနာက်င္ကာ နားေလးတဲ့အထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ နားဟာ သူ႔အလိုလို သန္႔ရွင္းေပးေလ့ရွိတာေၾကာင့္ နားက်ပ္တံနဲ႔ အခ်ိန္မွန္ က်ပ္ေပးစရာ မလိုပါဘူး။ နားဖာေခ်းေတြ အျပင္ကို ထြက္ေနမွသာ ဖယ္ရွားေပးတာ ေကာင္းပါတယ္။ ဟိုးအတြင္းထဲအထိ နားဖာကေလာ္စရာ မလိုပါဘူး။

တခ်ိဳ႕လူေတြမွာေတာ့ နားဖာေခ်းေတြက လိုတာထက္ ပိုထြက္ေနတတ္ၿပီး နားပိတ္ဆို႔မႈေတြျဖစ္ကာ အၾကားအာ႐ံုကို ထိခုိက္ေစပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္ရင္ေတာ့ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္း အထူးကုဆရာ၀န္ေတြထံမွာ ျပသၿပီး ပိတ္ေနတဲ့ နားဖာေခ်းေတြကို ဖယ္ရွားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။

[Good Health, No.421, Page.7 မွ ျပန္လည္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။] 

 
Web Statistics