အမွတ္စဥ္ (၂) အထိ ေရးသားခဲ့ေသာ္လည္း ကာလအတန္ၾကာ ဆက္မေရးျဖစ္ဘဲ အဆက္ျပတ္သလို ျဖစ္သြားခဲ့ရပါသည္။ အလုပ္တာ၀န္မ်ားႏွင့္ မအားလပ္ေသာေၾကာင့္ဟု အေၾကာင္းျပခ်က္ မေပးလိုေသာ္လည္း မအားလပ္ခဲ့သည္ကေတာ့ အမွန္ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ အစပ်ိဳးခဲ့ေသာ္လည္း ဆက္မေရးျဖစ္ဘဲ ပစ္ထားသလို ျဖစ္ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေရးမည့္အေၾကာင္းအရာမ်ား၊ ေျပာလိုသည္မ်ားကို စိတ္ထဲတြင္ စဥ္ထားၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း စိတ္ေအးလက္ေအးႏွင့္ အခ်ိန္ယူစဥ္းစားကာ ေရးသင့္သည္ဟု ထင္ျမင္သည့္အတြက္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္ပတ္သက္၍ အေလာတႀကီး ေရးသားျခင္း မျပဳခဲ့ဘဲ အျခားပို႔စ္မ်ားကိုသာ ေရးသားျဖစ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ပို႔စ္တစ္ခုျဖစ္ရင္ၿပီးေရာ မေရးသားလိုသည့္အတြက္ အမွတ္စဥ္ (၂) ႏွင့္ ယခု အမွတ္စဥ္ (၃) အၾကားတြင္ အခ်ိန္ ၂ လခန္႔ ကြာျခားသြားခဲ့ရျခင္းကို အားနာမိပါေၾကာင္းႏွင့္ အႏူးအၫြတ္ေတာင္းပန္ပါေၾကာင္း။
ယခုပို႔စ္တြင္လည္း ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ ေပးထားခ်က္မ်ားကိုပင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေလ့လာၾကမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ ေပးထားခ်က္ မ်ားစြာရွိရာ ထိုအခ်က္မ်ားအားလံုးကို ေသေသခ်ာခ်ာ သေဘာေပါက္မွသာလွ်င္ ဆက္စပ္စဥ္းစားမႈမ်ား၌ အဆင္ေျပမည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ယူဆပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေရးဆြဲရန္အတြက္ ဥေပဒေက်ာ႐ိုးကို ေရးဆြဲခဲ့သူ(မ်ား)၏ အေတြးအႀကံမ်ားကို ထိုေပးထားခ်က္မ်ားမွတစ္ဆင့္ ျမင္ေတြ႔သိရွိႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ သိရွိျခင္းျဖင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားတြင္ မူရင္းရည္ရြယ္ရင္းကို မွန္းဆႏိုင္ပါသည္။
ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ ဥပေဒပညာရွင္တစ္ဦး မဟုတ္သည့္အတြက္ ဥပေဒ႐ႈေထာင့္မွ မည္သို႔မည္ပံုဆိုသည္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ရွင္းျပႏုိင္ခ်င္မွ ရွင္းျပႏုိင္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ ေပးထားခ်က္မ်ားႏွင့္ ၎ေပးထားခ်က္မ်ား၏ ရည္ရြယ္ရင္း၊ ဦးတည္ခ်က္၊ လမ္းေၾကာင္းကိုမူ မွန္းဆႏုိင္သည္ဟုေတာ့ ဆိုခ်င္ပါသည္။ ၀တၳဳစာအုပ္ထဲတြင္ စိတ္နစ္သြားသည့္အခါ ၀တၳဳေရးသူ၏ ခံစားခ်က္မ်ား၊ အေတြးမ်ား၊ စိတ္ကူးမ်ားသည္ မိမိထံသို႔ ကူးစက္လာသကဲ့သို႔ဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ထိုသို႔ဆိုသည့္အတြက္ ေ၀ဖန္စရာျဖစ္မည္ကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္သိပါသည္။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ၀တၳဳစာအုပ္ မဟုတ္ပါ။ ၎အခ်က္ကို ကၽြန္ေတာ္ေကာင္းစြာ သိပါသည္။ သို႔ေသာ္ စာဖတ္သူမ်ားအေနျဖင့္ သတိျပဳမိေစခ်င္သည္မွာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေရးဆြဲခဲ့သူမ်ားမွာ စက္႐ုပ္မ်ား၊ ၿဂိဳလ္သားမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ လူသားမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ လူသားမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ခံစားခ်က္မ်ား ရွိၾကပါသည္။ ဤေနရာတြင္လည္း ကၽြန္ေတာ္ေျပာလိုရင္းကို နားလည္ေစခ်င္ပါသည္။ ခံစားခ်က္အတိုင္း ေရးထားသည္ဟု ဆိုလိုျခင္း မဟုတ္ပါ။ လူဆိုသည္မွာ မိမိေတြ႔ႀကံဳခဲ့ဖူးသည့္ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားအေပၚတြင္ မ်ားစြာခံစားတတ္ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟုဆိုလွ်င္ စာဖတ္သူမ်ားအေနျဖင့္ အျငင္းပြားလိမ့္မည္မဟုတ္ဟု ကၽြႏ္ုပ္ ယံုၾကည္ပါသည္။
အေျခခံဥပေဒကို ေရးဆြဲသြားသူမ်ားကို လွမ္းေမွ်ာ္မၾကည့္ဘဲ မိမိဘာသာမိမိ ျပန္လည္ဆင္ျခင္ ၾကေစလိုပါသည္။ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္ေနရသည္မ်ားမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကိုယ္တိုင္ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသည့္ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားအေပၚတြင္ အေျချပဳကာ ေဆာင္ရြက္ေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တစ္ခုသိထားသင့္သည္မွာ ထိုသို႔ ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္ျခင္းမ်ားသည္ မိမိအတြက္ အမွန္တရားမ်ား ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေနမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း အျခားအျခားေသာ လူမ်ားအတြက္မူ ဟုတ္ခ်င္မွဟုတ္မည္ ဆိုသည့္အခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ သူတို႔တြင္လည္း သူတို႔အေတြ႕အႀကံဳမ်ားအရ သူတို႔ဘာသာ ျပ႒ာန္းထားသည့္ ကုိယ္ပိုင္အယူအဆမ်ား၊ ခံယူခ်က္မ်ား ရွိေနၾကသည္ကို မေမ့ၾကေစလိုပါ။ အဆိုပါ အခ်က္မ်ားသည္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ ခံစားခ်က္မ်ားအေပၚတြင္ အေျချပဳကာ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ၾကျခင္း ရွိမရွိ ဆိုသည္ကို သိရွိႏုိင္သည့္ အခ်က္မ်ားဟု ကၽြႏ္ုပ္ ယံုၾကည္ပါသည္။
မူလအေၾကာင္းအရာကို ျပန္ဆက္ရပါလွ်င္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေရးဆြဲသြားသူမ်ားသည္ လူသားမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ သူတို႔ခံစားခ်က္မ်ားသည္ အေျခခံဥပေဒထဲတြင္ ေပ်ာ္၀င္ေနပါလိမ့္မည္။ ထိုအခ်က္မ်ားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိႏုိင္ပါလွ်င္ အခ်ိဳ႕သူမ်ား ေျပာဆိုေနၾကသည့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္အခ်ိဳ႕သည္ အဘယ္ေၾကာင့္ ထိုသို႔ ျဖစ္ေနၾကရသည္ကို နားလည္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ အနည္းဆံုးေတာ့ ဒီေန႔ဒီအခ်ိန္မွာ ဒီလို အျငင္းပြားမႈေတြ၊ ဒီလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ၊ ဒီလို အားၿပိဳင္မႈေတြ ျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳတင္ႀကံရြယ္ခဲ့သလားဟု ထင္ရေလာက္ေအာင္ စနစ္က်လွသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားအေၾကာင္းကို ေလ့လာျခင္းသည္ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းေနလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္မိပါသည္။
ယခုပို႔စ္တြင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကၽြန္ေတာ္ကိုဉာဏ္ ေလ့လာမိသမွ်ကို စုစည္းေဖာ္ျပထားပါသည္။ မွားယြင္းခၽြတ္ေခ်ာ္မႈမ်ား ျမင္ေတြ႕ခဲ့ပါလွ်င္လည္း အားနာျခင္း မျဖစ္ဘဲ ကၽြႏ္ုပ္ကုိယ္တုိင္ႏွင့္ အျခားစာဖတ္သူမ်ား၏ အက်ိဳးငွာ ေထာက္ျပေ၀ဖန္ ေျပာဆိုၾကေစလိုပါသည္။
.jpg)
အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္အတိုင္း အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ အေထြေထြ ဟူ၍ အပိုင္း ၄ ပိုင္းခြဲ၍ တင္ျပထားပါသည္။ စာဖတ္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဖတ္႐ႈေ၀ဖန္ သံုးသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါသည္။ အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကၽြန္ေတာ့္တြင္ ေျပာစရာမ်ားစြာ ရွိေသာ္လည္း ဤေနရာတြင္ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္ႏွင့္ ပတ္သက္၍သာ အေလးထား ေျပာၾကားလိုပါသည္။
စာဖတ္သူမ်ား သတိထားမိလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။ မ႑ိဳင္သံုးရပ္ ရွိသည့္အနက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးတို႔တြင္ တာ၀န္ရွိသူ အဆင့္ဆင့္သည္ အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ရွိေနၾကပါသည္။ ဤပို႔စ္တြင္ ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္ကိုသာ အထူးျပဳေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သျဖင့္ အျခားအေၾကာင္းအရာမ်ား မပါ၀င္ေသာ္လည္း အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္ႏွင့္အတူ အျခားေသာ အရည္အခ်င္း ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ပါရွိေနသည္ဆိုသည္ကို စာဖတ္သူမ်ား သိရွိၿပီးျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။
ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္မွာမူ အင္မတန္ ထူးျခားပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၏ အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္ႏွင့္ ျပည့္စံုရမည့္ အရည္အခ်င္းမ်ား ရွိပါေသာ္လည္း လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မ်ား၊ ဒုတိယဥကၠ႒မ်ားအား အသက္ကန္႔သတ္ထားျခင္း မရွိသည္ကို ေတြ႕ႏုိင္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီမ်ား၏ ဥကၠ႒မ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားကိုလည္း အသက္ကန္႔သတ္ထားျခင္း မရွိပါ။ ဆိုလိုသည့္သေဘာမွာ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္တိုင္းသည္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဒုတိယဥကၠ႒ အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေရးရာေကာ္မတီမ်ား၏ ဥကၠ႒မ်ား အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္သည္ ဟူသည့္အခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ စဥ္းစားဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။
ျဖစ္ႏိုင္ေခ် အင္မတန္မွ နည္းပါးပါေသာ္လည္း ေပးထားခ်က္အရ၊ သခ်ၤာနည္းအရ ျဖစ္ႏိုင္သည့္အခ်က္မွာ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ၃၀ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးသည့္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္တစ္ဦးသည္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၂၅/၃၀ ႏွစ္ဆိုသည္က နမူနာ ေျပာလိုျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္ရန္အတြက္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္ရန္အတြက္ အသက္ ၃၀ ႏွစ္၊ တုိင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ျဖစ္ရန္အတြက္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ ျပည့္ေျမာက္ရန္သာ လိုအပ္ပါသည္။ အျခားကန္႔သတ္ခ်က္ အရည္အခ်င္းမ်ား လံုး၀ (လံုး၀) မလိုအပ္ပါ။ ပညာေရးဆိုင္ရာ အရည္အခ်င္းမ်ား မလိုပါ၊ မည္သည့္နယ္ပယ္တြင္ လုပ္သက္မည္မွ် ရွိရမည္ဟူသည့္ အရည္အခ်င္းမလိုပါ။ တစ္ခုသာ လိုပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ျဖစ္ရန္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါသည္။
လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၊ ဒုတိယဥကၠ႒ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားအရ၊ ေရးရာေကာ္မတီမ်ား၏ ဥကၠ႒မ်ား၊ အဖြဲ႕၀င္မ်ား ခန္႔အပ္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားအရ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမတ္ေနရာ အမ်ားဆံုး ရရွိသည့္ ပါတီသည္လည္းေကာင္း၊ ၫြန္႔ေပါင္းဖြဲ႕ႏိုင္သည့္ ပါတီမ်ားသည္လည္းေကာင္း လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မ်ား၊ ဒုတိယဥကၠ႒မ်ားကို ၎တို႔စိတ္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ ရရွိၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ (သမၼတႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႕သည္လည္း ဤလမ္းေၾကာင္းမွ သြားရသည္ကို သတိျပဳေစလိုပါသည္) ထို႔ေၾကာင့္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ၃၀ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မ်ားအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္သည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မ႑ိဳင္သံုးရပ္အၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ျပႆနာမ်ားကို စာဖတ္သူမ်ား ျပန္လည္စဥ္းစား ဆင္ျခင္ၾကည့္ေစလိုပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ျပႆနာမ်ားသည္ ယခု ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ အျခားအရာမ်ားကို မေျပာလိုေသာ္လည္း အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စဥ္းစားမိတုိင္း စိတ္ထဲတြင္ ျဖစ္မိသည့္အရာတစ္ခု ရွိပါသည္။ အျခားမဟုတ္ပါ။ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္မွ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားအေနျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေက်ာ႐ိုးကို ေရးဆြဲခဲ့သူ(မ်ား)ကို ေက်းဇူးတင္သင့္သည္ ဟူသည့္အခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ဆိုသည့္အတြက္ ကၽြန္ေတာ္စိတ္ပူမိသည္မွာ စာဖတ္သူမ်ားအေနျဖင့္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မ်ားႏွင့္ ဒုတိယဥကၠ႒မ်ားအတြက္ အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္ မထားခဲ့ေသာေၾကာင့္ဟု ယူဆသြားမည္ကို ျဖစ္ပါသည္။ ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ ထိုအခ်က္ကို ေျပာလိုျခင္း မဟုတ္ပါ။ အေျခခံဥပေဒကို ေရးဆြဲခဲ့သူမ်ား၏ ျပည္သူကိုေလးစားမႈ၊ ျပည္သူအေပၚ ယံုၾကည္မႈ၊ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္အေပၚ တန္ဖိုးထားေလးစားမႈတို႔ကို ျဖစ္ပါသည္။ ခ်က္ခ်င္း သေဘာမေပါက္ခဲ့ပါလွ်င္ ေခါင္းေအးေအးထား၍ စဥ္းစားၾကည့္ေစလိုပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ ဘာကိုဆိုလိုသည္ကို ေစ့ေစ့ေတြးလွ်င္ ေရးေရးေပၚလာပါလိမ့္မည္။
အမွတ္တရ
ကိုဉာဏ္ (ပန္းေလာင္ေျမ)
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၄ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔။
နံနက္ ၃ နာရီ ၅၉ မိနစ္တြင္ၿပီး၏။
ဆက္စပ္ဖတ္႐ႈရန္မ်ား၁။ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ
၂။ ႏိုင္ငံသားတိုင္း ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ဖတ္ၾကရမည္
၃။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအေၾကာင္း ေျပာၾကရေအာင္ (၁)
၄။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအေၾကာင္း ေျပာၾကရေအာင္ (၂)
